Co oznacza dla nas wspólnota? To pytanie stało się jednym z najważniejszych w opracowanym przeze mnie cyklu zintegrowanych lekcji języka angielskiego i edukacji obywatelskiej, który zrealizowałam 19–20 października w sześciu klasach gimnazjum.
Punktem wyjścia do zajęć były neofresk „Znaki wspólnoty”, stworzony w Niemenczynie przez artystę Tadasa Šimkusa i odsłonięty 15 października, oraz sześć podstawowych wartości Unii Europejskiej. Nie przedstawiłam uczniom gotowych objaśnień symboli ani jednej „właściwej” interpretacji dzieła. Zaproponowałam dwa różne kierunki analizy, uwzględniając wiek uczniów i ich przygotowanie do rozważania pojęć abstrakcyjnych.
W klasach G1a, G1b, G2a i G2c – od symbolu do wartości. Uczniowie w grupach analizowali szczegóły neofresku, poszukiwali ich związków z wartościami europejskimi, uzasadniali swoje wybory w języku angielskim i zadawali pytania innym grupom. Różne interpretacje tych samych symboli stały się podstawą dyskusji.
W klasach G3–G4 – od wartości do symbolu i krytycznej oceny rzeczywistości. Uczniowie najpierw zgłębiali znaczenie demokracji, wolności, równości, godności człowieka, praworządności i poszanowania praw człowieka, a następnie analizowali, w jaki sposób wartości te znajdują odzwierciedlenie w neofresku. Dyskusja wykroczyła poza interpretację sztuki: uczniowie zastanawiali się, które grupy lokalnej społeczności są widoczne w dziele, których brakuje i czy wszyscy członkowie społeczności mogą odnaleźć siebie w symbolach wspólnoty.
Co najważniejsze, uczniowie proponowali zmiany w swojej społeczności, dzięki którym szacunek, równość i włączenie społeczne mogłyby stać się nie tylko pięknymi słowami, lecz także codziennym doświadczeniem.
W związku ze zbliżającym się Dniem Konstytucji, obchodzonym 25 października, podczas tych lekcji język angielski stał się narzędziem dialogu obywatelskiego: uczniowie uczyli się wyrażać i uzasadniać swoje opinie, z szacunkiem nie zgadzać się z innymi, słuchać odmiennych interpretacji, zadawać pytania i proponować rozwiązania.
Dialog rozpoczęty na lekcjach trwa na szkolnej tablicy, gdzie prezentowane są karty pracy grupowej z uczniowskimi interpretacjami symboli neofresku. Zachęcają one całą społeczność szkolną do dzielenia się refleksjami: co te symbole i wartości oznaczają dla każdego z nas i jak urzeczywistniamy je w codziennych działaniach?
Inesa Rusecka
nauczycielka ekspertka języka angielskiego
