10 listopada uczniowie klasy G3 uczestniczyli w nietradycyjnej lekcji języka litewskiego i literatury, którą poprowadził absolwent naszego gimnazjum, Rafal Kornelijus Pšednij, obecnie studiujący język hiszpański.
Nasz były uczeń przedstawił młodzieży dwa zagadnienia: „Romantyzm” oraz „Przekład: strategie i interpretacja”. Lekcja była doskonałą okazją nie tylko do pogłębienia wiedzy literackiej i językowej, lecz także do poznania zagadnień omawianych na studiach oraz specyfiki nauki języków i przekładu.
W pierwszej części lekcji uczniowie zgłębiali epokę romantyzmu: omawiali jej najważniejsze cechy, poznawali początki romantyzmu na Litwie, jego przedstawicieli i idee twórcze. Szczególną uwagę poświęcono Antanasowi Baranauskasowi i jego poematowi „Anykščių šilelis”. Uczniowie analizowali romantyczną więź człowieka z naturą, omawiali znaczenie utworu i środki artystycznego wyrazu, a także zastanawiali się, jak w literaturze ukazywane są uczucia, przyroda, tożsamość narodowa i znaczenie języka ojczystego.
W drugiej części uczniowie poznawali teorię i praktykę przekładu. Dowiedzieli się, że przekład nie polega jedynie na przenoszeniu słów z jednego języka na drugi, lecz także na rozumieniu i interpretowaniu znaczenia tekstu, kontekstu kulturowego oraz myśli autora. Przedstawiono strategie przekładu bezpośredniego i pośredniego: tłumaczenie dosłowne, zapożyczenia, kalki językowe, transpozycję, modulację, ekwiwalencję, adaptację, uogólnienie i konkretyzację. Omówione przykłady pomogły zrozumieć, jak ważne jest poszukiwanie najtrafniejszych środków językowych, aby w przekładzie zachować sens oryginału.
Wiedzę teoretyczną uczniowie wykorzystali w praktyce – tłumaczyli tekst, szukali odpowiednich słów i wyrażeń, dyskutowali o możliwych wariantach przekładu i starali się jak najwierniej oddać myśl autora. Zadanie wymagało nie tylko sprawności językowej, lecz także uważności, kreatywności i umiejętności interpretacji.
Szczególnie cieszy fakt, że podczas tłumaczenia uczniowie mogli zaprezentować również znajomość swojego języka ojczystego – polskiego, dostrzec jego bogactwo i wyrazić do niego przywiązanie. Był to wartościowy przykład pielęgnowania języka ojczystego oraz szacunku dla kultury wielojęzycznej.
Ta lekcja nabrała szczególnego znaczenia w kontekście obchodzonego w gimnazjum Tygodnia Języka Polskiego. Przypomniała, że język jest nie tylko narzędziem komunikacji, lecz także częścią tożsamości narodowej, pamięci kulturowej i wyrażania siebie.
Dziękujemy absolwentowi naszego gimnazjum, Rafalowi Kornelijusowi Pšednijowi, za interesującą, bogatą w treści i inspirującą lekcję oraz za podzielenie się swoją wiedzą i doświadczeniem. Takie spotkania zachęcają uczniów do zainteresowania się językami i literaturą, odkrywania nowych możliwości edukacyjnych oraz dumy z własnego języka ojczystego.
